woensdag 6 augustus 2014
Periodiek ontslag
Het is weer ontslagtijd. Pas signaleerde een onderwijsvakbond dat wanneer de zomervakantie aanstaande is het aantal ontslagkwesties toeneemt. Natuurlijk staat de bond garant voor de leden in zo’n situatie de best mogelijke vertrekregeling eruit te slepen.
Vertrekken is iets persoonlijks. Of zoals schooldirecties dat soms zo mooi zeggen, dat ze met spijt van een collega afscheid hebben moeten nemen. Daarmee bedoelen ze dan geen sterfgeval of pensioen. Vaak ook niet dat ze er zelf lang van wakker liggen.
Tegenover deze individuele kant staat echter een collectieve kant, en de zaak van de onderwijsinstelling en het onderwijs in het algemeen. Vroeger moest iemand het er echt naar gemaakt hebben als hij werd ontslagen. Het was het laatste waaraan werd gedacht. En voor de meeste opleidingen kregen de docenten na een proeftijd gewoon een vaste aanstelling of de mogelijkheid zich nog verder te bekwamen. In sectoren als het hbo floreren momenteel echter de flexcontracten en payrollconstructies.
Bovendien is disciplinering doodnormaal geworden. Is een docent (te) zelfstandig of heeft hij een (te) grote inbreng in een medezeggenschapsraad, dan moet hij goed op zijn tellen passen, zo lijkt het. Er bestaat misschien ontslagbescherming, maar ook tal van wegen die te omzeilen. Vergelijkbaar met klokkenluiders, waarvan een groot deel problemen krijgt. De bekende stank voor dank.
Kortom er heeft een cultuuromslag plaatsgevonden, en niet zo’n beste ook. Daarmee hebben ontslagen, ook al verdient ieder die dit aangaat persoonlijke ondersteuning, voor personeel, studenten en ouders ook een structurele kant.
Als dan de zomertijd gepaard gaat met de minder zonnige kant van het ontslag, mag daar ook als probleem wel wat meer aandacht en actie voor komen. Zodat het helemaal geen strikt persoonlijke zaak meer hoeft te worden. Dat brengt op den duur de rust en aandacht terug die onderwijs nodig heeft. Je vermijdt dan de pijnlijke situatie dat personeel verdwijnt terwijl collega’s ver weg een zonnige vakantie genieten. Voor vakbonden liggen meer taken in het verschiet dan het behalen van goede vertrekregelingen. Zoals een mooie zomer voor iedereen.
dinsdag 5 augustus 2014
Demonstreren heeft zin
Niet iedereen houdt van demonstreren, maar ook zonder veel zin heeft demonstreren zelf wel degelijk zin. Het is een vorm van positief machtsgebruik en van toepassing van je rechten als staatsburger. Er zijn veel vormen van demonstreren, maar louter je uiten vanaf je computer of via het stemlokaal kan nooit de demonstratie volledig vervangen.
De oude en helaas bijna vergeten handwerksman en filosoof Joseph Dietzgen (1828-1888) zei dat mochten onverhoopt ooit de socialisten uitgedund zijn tot een kleine club hij niet zou aarzelen de rode vlag voorop te blijven dragen. Niet dat hij klakkeloos achter van alles aanliep, hij was juist een verstandig en evenwichtig man. Maar er zijn principes die er toe doen, en dat openlijk te manifesteren telt.
Ruim een week geleden liep ik mee met een demonstratie tegen de bombardementen op Gaza. Elders en in andere landen gebeurt hetzelfde. Heb je echter wel eens een journalist positief zien schrijven over demonstraties? Dat is echt een zeldzaamheid. Kennelijk wordt in de journalistenopleiding het individualisme erin gestampt en moet collectief optreden het ontgelden. Lekker makkelijk.
Wat er maar aan kritiek mogelijk is wordt breed uitgemeten. Natuurlijk moeten discriminerende uitingen aan de kaak gesteld worden, en er tegen worden opgetreden. Maar de essentie is dat gelukkig veel mensen een overdreven enerzijds-anderzijds negeren en zich uitspreken tegen geweld, tegen het doden van burgers, tegen de jarenlange miskenning van de rechten van een heel volk, enzovoorts. Gelukkig zijn er bovendien nog heel wat mensen die begrijpen dat een van de bronnen van extremisme een dergelijke langdurige miskenning is.
De krant vond de demonstratie maar klein, maar zei niet dat die groter was dan de keer ervoor. Ook niet dat langs de kant mensen stonden te applaudisseren en hun sympathie betuigden. En voor de babbel-tv was er allerlei teleurgesteld gepraat toen de demonstratie in Amsterdam gewoon goed verliep. Dat was kennelijk helemaal ongehoord. Het is ook nooit goed…
Je kunt er lang of kort over schrijven. Demonstreren heeft zin. Kleine groepen en massaorganisaties als partijen en vakbonden mogen en moeten zich ook naar buiten toe manifesteren. Laten zien waar je staat.
vrijdag 1 augustus 2014
Wat is genuanceerd denken (in deze tijd)?
Toen op donderdag 17 juli jl. de MH17 uit de lucht werd geschoten, heb ik enkele blogs over internationale politieke vraagstukken opgeschort. Je kon voorzien dat vanaf dat moment ogenblikkelijk duizenden tweets en andere snelle meningen de wereld in zouden gaan. Meningen die direct weer kunnen omslaan. Mijn blogs gaan bij voorkeur wat meer over visies, achtergronden of opmerkelijke verbanden.
De toestand in de wereld, in Oost-Europa, het Midden-Oosten en nog veel meer maakt het niet makkelijk nog iets toe te voegen aan de brei van opinies. Ook de kranten schuwen grote woorden niet, en partij kiezen is nu eenmaal aan de orde, maar vaak speelt er veel mee, en zijn zwart-wit meningen voorbarig en onjuist. Hoe nu nog genuanceerd zijn te zijn in deze tijd?
Genuanceerd denken is niet hetzelfde als automatisch het midden tussen de uitersten kiezen. De waarheid kan ‘in het midden’ liggen, maar dat hoeft helemaal niet. Genuanceerd denken is vooral relevante feiten en argumenten op hun merites beoordelen en in het betoog meewegen.
Genuanceerd denken betekent niet dat eigen visies en meningen helemaal opgeschort hoeven te worden, wel dat de relevante overwegingen daarbij zo goed mogelijk inzichtelijk worden weergegeven, hoe ze tellen in de afweging.
Hoe kun je in internationale politieke kwesties genuanceerd zijn als ‘beide partijen’ zowel bekritiseerbaar zijn als tegelijk een te begrijpen rationaliteit in hun handelen laten zien? Dat kan door die verschillende kanten te laten zien. Begrip tonen hoeft niet te leiden tot goedpraten, en al helemaal niet tot passief accepteren dat het nu eenmaal zo gaat. En ook niet tot de stellingname dat jij begrijpt dat de andere partij het niet begrijpt en je zo dus nog de Zwarte Piet alleen bij die ander legt. Dus ook proberen het onbegrip te begrijpen, zelfs al lukt dat niet helemaal.
Dit zijn maar enkele kanten van het verhaal. Vooral dus proberen argumenten en gedachten goed op hun inhoudelijke merites, op passende gevolgtrekkingen te bekijken.
Bijvoorbeeld niet uit boosheid de rationaliteit van andere aspecten ontkennen. ‘Separatisten’ kunnen een misdaad hebben begaan – ook door complex militair materieel ondeskundig te gebruiken – maar zijn zij de enige daarin en kan hun doel dan niet nog steeds tot op zekere hoogte rechtvaardig en rechtmatig zijn? En moet je sowieso al meegaan met zo’n term als ‘separatist’? Toen Joegoslavië uiteenviel werd zo’n term nauwelijks genoemd, hoe hard sommigen in West-Europa dat uiteenvallen ook stimuleerden, en had men het over vrijheidsstrijders of sprak men gewoon over Slovenen en Kroaten.
Of die ene oligarch kan niet deugen, zoals je nu vaak hoort, maar deugen ze in feite allemaal niet, ook niet die rijkaards die befaamde West-Europese voetbalteams op de been houden? Hebben niet zowat alle oligarchen in Rusland meegedaan het vroegere collectieve bezit in te pikken toen de gelegenheid zich voordeed, met allerlei trucs en machtsspelletjes?
Inderdaad zijn dit maar enkele snelle grepen in ingewikkelde discussies, dus nooit volledige analyses. Zoals opgemerkt mogen eigen meningen hierbij, mits uitgelegd, ook een rol spelen. Zo is bij de vele gewelddadige en onoverzichtelijke conflicten die momenteel spelen één ding wel duidelijk. Er zijn veel te veel wapens en de wapenhandel is een misdadig systeem dat keer op keer de drempel verlaagt om daadwerkelijk geweld te gebruiken. Zo’n 20% ervan betreft het Midden-Oosten en een groot deel raakt de verhoudingen tussen wat vroeger Oost en West heette, en inmiddels opnieuw zo heet. Zo spelen bij alle nuances ook harde feiten en grote lijnen. Zouden niet voor alle landen die geweld gebruiken onmiddellijk wapenembargo’s moeten gelden? En wapenbezit, vermindering van wapens, stopzetten van de ontwikkeling van nieuwe wapens, enzovoort, zou dat hele verhaal niet onder de controle van de VN moeten vallen?
En moet er niet altijd geprobeerd worden te blijven praten, hoe moeilijk dat ook is, omdat praten vechten kan verhinderen?
Of zijn dit illusies? Daartegenover staat dat een vreedzame wereld die vol met wapens zit in ieder geval niet duurzaam kan bestaan.
Genuanceerd zijn in deze tijd is niet makkelijk, daarom moet de vele aspecten genoemd worden. Dat hoeft niet allemaal in één keer.
vrijdag 25 juli 2014
Minischelpjes
Kleine dingen in de natuur zijn niet minder mooi dan grote. Heb je wel eens een oog van een insect onder een microscoop gezien? Heel bijzonder. Zelfs van die gewone dode vlieg in de vensterbank.
Dat geldt ook voor schelpen. Schelpenzoekers richten zich dikwijls op grote opvallende schelpen, soms liefst nog van een ver land, maar zowel daar als dichter bij huis zijn ook mooie kleine schelpjes te vinden. Soms minischelpjes van een paar millimeter met een fraaie vorm. En voor een paar tientjes heb je via internet een USB-microscoopje en kun je alles op je computerscherm zien of makkelijk een vergrote foto maken.
Vaak neem ik van vakantie wat schelpen mee, uitvloeisel van een in de loop van jaren wat uitgedijde hobby, maar gelukkig passen ze steeds makkelijker in mijn koffer. Want een deel ervan zijn kleine schelpjes, soms van een paar millimeter. Ze zijn vaak te vinden in de vloedlijnen, in gruisbankjes, vooral bij weinig of matige wind. Natuurlijk per locatie verschillend, maar als je dit leuk vindt en oplet is op veel plaatsen het nodige te vinden. Per dag kan het enorm verschillen, soms ligt er veel, dan is er weer niets te bekennen. Zelfs al vind je een mooi gruisbankje en de wind steekt op, dan verdwijnt onder je ogen alles zo weer onder het zand. Om ze mee te nemen heb je een of ander goed afsluitbaar kokertje nodig.
Op de foto’s een paar voorbeelden, uit de Algarve. De meeste van deze schelpen zijn in Nederland niet of moeilijk te vinden. Nog een mooi werkje voor de winter of later een keer de namen ervan op te snorren. Millimeterwerk, ja dat is het. Soms is het een stuk moeilijker er heldere schelpengidsen bij te vinden dan de schelpen zelf, maar ook hier is via internet veel te vinden. En zoek je wel een veldgids of een uitgebreidere beschrijving, vaak zal de Museumwinkel van Naturalis wel iets hebben, en die is ook makkelijk op internet te vinden.
Kleine schelpen, mooie millimeters. Hieronder gewoon een paar plaatjes. De namen zijn nog maar vermoedens, die moeten nog een keer beter bekeken worden. Met dat voorbehoud dus een voorlopige aanduiding. De foto’s zijn vergrotingen, de meeste schelpen kleiner dan een centimeter. Sommige soorten zijn gewoon klein, bv. 5 of 8 mm, in enkele gevallen zijn het jonge exemplaren van schelpen die aanzienlijk groter kunnen worden, zoals het spoelhorentje op de foto.
dekselhoren (Tricolia pullus). Dit exemplaar: 6 mm.
In ’t Engels heet die ‘fazantschelp’, dat past minstens zo mooi
groot glanshorentje (Eulima glabra). Ook in Nederland te vinden
Bovenaan midden: spoelhoren (Acteon tornatilis).
Ook in Nederland te vinden
Rechts boven: vliezig drijfhorentje (Rissoa membranacea).
Ook in Nederland te vinden
Abonneren op:
Posts (Atom)





