GEEN BLOG VANDAAG

 

 Deze blog is klaar en staat klaar om op zaterdag 13 november gepubliceerd te worden. Maar ik voel me solidair met alle mensen – speciaal de kinderen – die sterven onder het totaal idiote, irrationele, onwettige oorlogsgeweld. Inclusief de oprispingen van meneer Rutte, hij vertegenwoordigt mij niet.

Kortom, ik publiceer nu niets: wees solidair, doe mee aan de acties. Ook bij twijfel, spreek je uit tegen de oorlogen, redt de mensen, redt de kinderen.

Over ca. een week heb ik dan wel weer wat, denk ik. Namelijk iets over twee oude denkers (George en Dietzgen), die als ze nu leefden absoluut tegen deze oorlog geweest zouden zijn. Dus ik pik ze even in, voor eigen gewin.

Enzovoort dus leve de activisten, leve de acties, vóór overal vrede. En lees dit kleine weblogje de volgende keer maar weer.

Een tekst is klaar, maar wat zou dat? STOP ALLE OORLOGEN DIRECT DUS !!…

Jasper Schaaf.

 

 

 

 

 

Wat zijn de drijfveren van de voortdurende Israëlische bombardementen op Gaza?

 

N.B.    Deze weblog is niet afgemaakt. Het is een begin, wat rommelig, maar wel een die laat zien wat voor feiten en raakvlakken daarvan meespelen. Voor de vraag ‘wat zijn de drijfveren?’ moet in ieder geval gekeken worden naar het ‘pik in!’ dit land nu het kan, nu het uit de handen gerukt kan worden van de verliezers. De norm is echter geen andere dan ‘alles mag’, laat de ander maar stikken, bruut en dom gedacht. De gedachtegang van de toekomstige verliezer. Een kwestie van tijd? Er komt veel op ons af, taakverdeling blijft een opgave.

‘Een aanzet’

Kun je als leek, als eenvoudige burger een goed oordeel vormen over de voortdurende bombardementen op Gaza? Een dergelijk oordeel en de argumenten ervoor, ontstaan als je bereid ben verschillende deeloordelen die ermee te geven zijn rustig in ogenschouw te nemen. Deeloordelen, de sterke en de zwakke. In de media worden vaak bepaalde aspecten uitvergroot terwijl een breder oordeel kan ontstaan wanneer de verschillende aspecten tegen elkaar of met elkaar worden afgewogen.
      Ik denk dan aan aspecten van: natuur, religie. cultuur, sociale identiteit van relevante groepen, voorgeschiedenis, psychosociaal en ethisch, pedagogisch, democratisch, humanistisch, ‘landjepik’, beginsituatie, kennelijk beoogd einddoel, politieke stromingen en strijd, is de staatsontwikkeling die in het geding is kapitalistisch of socialistisch, militair of vreedzaam, de aarde: de grond in brede zin, schaarse grondstoffen voor heden en toekomst en ongetwijfeld meer. Veel meer, dat al werkend aan het daglicht zal treden. Het ene aspect roept al werkend de bredere blik op, al kost dit veel moeite voor de onderzoeker of leek. Komende jaren komt veel ‘nieuws’ op ‘ons’ af. De ‘lowtech’ en de ‘hightech’ ze vereisen veel mondiaal gedragen regulering. Tegelijk speelt dan op politiek niveau: wat moet en kan je doen met de nieuwverworven feiten én inzichten?

De media besteden terecht veel aandacht aan de huidige oorlogen. Bij te schrijven artikelen kan het hier gegeven lijstje, of een vergelijkbare tekst of artikel, als hulp functioneren. Ook kan een eigen mening, ook al hoeft die nog niet afgerond te zijn, als vruchtbare aanzet beproefd worden. Houd ‘ik’ voldoende rekening met prangende punten die anderen aandragen?

Als proef, kun je tijdig voorzien waar de aandacht naar uit gaat en hoe goed die onderbouwd is? Wat krijgt voldoende, opmerkelijke aandacht? En helpt dit zo mee een afgewogen conclusie te trekken? Opmerkelijk is de aandacht voor de grond. Eerder ontbrak dat punt vaak, verdween dat achter de direct zichtbare intenties van Israël, maar langzamerhand werd het beeld steeds meer dan dat het aanvallende land (ook) uit is op het volledig inlijven van het zojuist op de Palestijnen veroverd land. En dat is actueel heel relevant in deze tijd van mondiale veranderingen en het azen op grondstofrijke gebieden, en ook nog de bestaande en toekomstige schaarste van voedsel.

Wat krijgt minder aandacht? De grotere inbedding van de genoemde problematiek in de veranderingen van de mondiale kapitalistische ordening, de strijd om meer macht, de strijd om de grondstoffen, de strijd om behoud van identiteit, enzovoort. Er is veel meer gaande dan een lokaal conflict.
    Zoals altijd zijn per punt de relevante 'tegenpunten' onmiskenbaar aanwezig en spelen deze een mogelijk doorslaggevende rol in de totale beoordeling. In het huidige conflict de harde actie van Hamas die de even harde tegenreactie afdwong, die beide – los van wraak als motief – vanuit humanitair en democratisch oogpunt onhoudbaar, sterker nog, beslist verwerpelijk zijn. Zowel de start als de onophoudelijke Israëlische bombardementen. Israël lijkt af te willen koersen op het direct inpikken van de Palestijnse grond. Wat is de drijfveer? Is verschroeide aarde het einddoel? Dat kan haast niet. Het land wordt heilig verklaard en vervolgens ingepikt. Wanneer niemand ‘hen’ tegenhoudt.

Waar is de volledigheid onzeker, dubieus? Er is in de media wel aandacht voor de directe humane kant, zoals interviews van mensen die net hun dierbare verloren hebben, maar overstijgt dit dat wel? Zulke brute niet te stuiten bombardementen, kan daar niet meer aandacht voor zijn? Woorden schieten tekort waar dit niet zo zou mogen zijn. Acties en aandacht voor de Palestijnse kant, zoals voor de voorgeschiedenis, zijn vrij beperkt, vermengd met gewenning en acceptatie van de kapitalistische context. En wat in Nederland in feite staatsomroep is, de NOS, spreekt nog steeds over Palestijnse terroristen, tegenover de Israëlische regering. Vooral dat laatste vraagt om reactie, het permanent bombarderen van een bevolkt land kan toch moeilijk anders worden gezien. Het is hard kritiek te uiten op Palestijnen die in het gevecht ongeoorloofde middelen gebruiken, maar die kritiek, of vergelijkbare, hoort niet alleen hen, maar zeker ook de Israëlische politiek te treffen.

Hier wordt slechts aangeduid wat veel meer afweging vergt, maar waar ook burgers niet mogen zwijgen. Goed onderzoek vergt een balans van bovengenoemde aandachtspunten en dat is veel meer dan een enkele beschouwing kan bieden. Geen onderzoek kan aan alle punten voldoen. Dat is echter nog geen reden tot zwijgen. Als veel argumenten een kant op wijzen moet die als mogelijkheid serieus worden genomen.
      Veel wat wel zichtbaar is schreeuwt om aandacht en een ingrijpen – hoe risicovol ook – ook van de Verenigde Naties, om de bombardementen te stoppen.

Naast de concrete actiepunten wordt veel over de toekomst duidelijk. Bijvoorbeeld:
_ De komende tijd is reëel zeer risicovol, mede door de opwarming van de aarde,
_ Nieuwe ‘autonome’ wapens – denk aan drones, IA, etc. – schreeuwen om inperking en regulering ervan.
_ De houding van het grote kapitaal, en ook van meerdere staatshoofden versterken vorige vraag.
_ Voor democratische regulering voor op vrede gerichte acties geldt hetzelfde.
_ De zwakke positie van burgers van landen in oorlog verdient primaire aandacht.
_ (Massale) vredesacties verdienen steun en prioriteitstelling.
_ Democratische strijd om de aarde - de grond en het water – verdient veel aandacht.

Deze blog is duidelijk onaf. Er is veel werk aan de winkel. Zowel bij de multilaterale voorzieningen en de gerichte macht van de VN als organisatie, als bij de verschillende samenwerkende massa- en onderzoeksorganisaties, van alle landen. Veel werk, op alle schaalniveaus. Maar het is niet zo dat het resultaat van alle onderzoek afgewacht kan worden voor er actie wordt ondernomen. Het gaat om onderzoek met een rode stip voor de prioriteit, voor de actie tegen de oorlog.




STOP ALLE OORLOGEN en DE PRODUCTIE VAN WAPENS

Steun de vredesorganisaties en -initiatieven, zoals STOP Wapenhandel, PAX, Oxfam Novib, e.a.

Een eenvoudig goed idee

 Zo voor de kerst wordt in de media en in advertenties weer heel wat vertier voorgesteld als het geluk bij uitstek. Nu heb je daar heel veel soorten van, dus kies maar uit. Eén ervan bestaat uit het eindelijk eens eraan toekomen de vaktijdschriften van ‘jouw club’ grondig te lezen. Niet wegleggen voor na Nieuwjaar, want dan komt het toch niet van.
    Deze tip trek ik mijzelf ook aan. En als lid of donateur van diverse organisaties heb ik het een en ander voorhanden. Nederland is een rijk land als het gaat om vaktijdschriften, inclusief die van organisaties van zorg en welzijn. Vooral voor de in de natuur geïnteresseerde ‘amateur’ en de milieuactivist bestaan er veel goede verhelderende stukken en achtergrond materiaal.

Als je je inderdaad ‘stort’ op de bladen is er dus veel te vinden en kun je daarnaast nog op internet alles terugvinden. Maar juist dat is minder leuk. Een goed geredigeerd blad is vaak diepgaand, mooi opgemaakt enzovoort. Dan ben je na een poosje uitgelezen en kieper je de bladen weer in de ‘leesbak’ of iets dergelijks.
    En dat is jammer. Wordt een kritisch opbouwend natuurblad maar één keer gelezen? De buren, hebben die ook geen belangstelling? De gedachten zijn nuttig om langer bij stil te staan. Je kunt je een land of maatschappij voorstellen waarin de mensen louter individueel de bladen bekijken en lezen. Maar ik kan me daarentegen ook een ‘community’ voorstellen waar mensen elkaar aanspreken op wat hen beweegt, wat ze daarvoor moeten weten en wat ze ermee kunnen doen. Dat levert minimaal een gezelliger beeld op. Een goed idee? Werkt zoiets? Kun je meer lezen stimuleren? Gewoon bij ‘uitgelezen’ het blad doorgeven aan een geïnteresseerde?

Natuurlijk werkt zoiets nooit overal op precies dezelfde manier. Maar vooral tijdschriften van belangenorganisaties bestaan er in veel soorten en maten, én kwaliteiten. Zelf heb ik daar ook voorkeuren in gekregen in de loop der jaren. Zo bevalt ‘Down to earth’ van Milieudefensie me zeer vanwege de uitgekiende mix van aandacht voor de samenhang van theorie en actie-praktijk. Of neem ‘Mens en natuur’ van IVN, veel aandacht voor het belang van natuureducatie. Of het blad ‘Wadden’ van de Waddenvereniging, dat al vrij lang bestaat. Daardoor wordt een geschiedenis van strijd voor bepaalde aspecten over een heel lange periode zichtbaar.
      Dit zijn slechts drie voorbeelden, een fractie van wat bestaat, het vele keurig gedrukt op papier. Wat dat betreft kent de lelijke destructie van ons milieu wel erg mooie strijders voor zijn behoud. En voor de liefhebber van nog meer theorie is ook op het vlak van de natuurfilosofie laatste decennia veel nieuws verschenen.

Het eenvoudige goede idee hier – De gelezen bladen weer doorgeven aan buren en bekenden – doet niets af van het feit dat heel veel digitaal ontsloten is, maar de kleurrijke en goed gepresenteerde inhoud van de tijdschriften moet ook behouden blijven. Deze aandacht kan met beperkte middelen waarschijnlijk wel een stuk groter worden.

Deze blog wordt opgedragen aan de vele organisaties en personen die zich momenteel in woord en daad inzetten tegen de mensen bedreigende opwarming en voor de redding van de mensen van Gaza, jong en oud.   

 

Wat de wereldliteratuur ons kan leren

De literatuur ontleent haar thema’s vaak aan de leerzame momenten in het persoonlijk leven of in de historische gebeurtenissen dit zich voor je ogen voltrekken. Open deur, weet iedereen, anders koop je zo’n boek toch niet?

Leerzaam moment? Wil de mens wel leren wanneer de wereld veelzijdiger, complexer, mooier maar in verschillende opzichten ook gevaarlijker wordt? Aan die vraag moest ik denken toen ik Opgestaan van de grond van Nobelprijswinnaar José Saramago las. En dat in de tijd van oorlogen van Rusland versus Oekraïne, Israël versus Hamas, burgeroorlogen in Afrika en nieuwe grote geopolitieke conflicten die dreigend hangen aan de horizon. Wat kan de schrijver hier verder aan doen, meer dan het conflict voorspiegelen en naamloos gedode mensen alsnog met ‘hun literaire grafsteen’ tot leven brengen?

Sommige schrijvers schrijven dan zo ‘imponerend’ dat onderliggende structuren van hun wereld zichtbaar worden. Hun wereld, de beleving van de wereld en werelden. Zij kunnen daarmee bijdragen aan bewustwording. Of praktisch ervan leren, bijvoorbeeld dat je ook iets met die kennis kunt doen. Altijd te weinig, beperkt natuurlijk. Maar toch, kijk bijvoorbeeld naar wat Saramago schrijft in genoemd boek. Het legt de historische structuur van de klassenstrijd in Portugal en Spanje bloot. Vanuit het perspectief van de strijdende landarbeiders. De mens die gekluisterd leeft maar dat niet langer accepteert. In dit geval de boeren, die voeren in de gekozen passage een strijd over de betekenis van de grond, van wie die is en of dat zo moet blijven. De boeren en arbeiders die de kluisters van zich af willen werpen, zij rukken op. Lees maar hoe Saramago de opmars duidt:

 ‘ Die uit het noorden zeggen, Ieder voor zich en God voor ons allen, wij willen geen verbonden, we komen van ver en kunnen hier niet oorlogje gaan voeren met de baas, wij willen werken. Die uit het zuiden zeggen, Daar komt niks van in. Die uit het noorden zeggen, O, jawel. Die uit het zuiden zeggen Dit is ons land. Die uit het noorden zeggen, Maar jullie willen het niet bebouwen. Die uit het zuiden zeggen, Niet voor dit loon, nee. Die uit het noorden zeggen, Wij accepteren dat wel. De rentmeester zegt, Genoeg geluld, ga eens wat achteruit en laat die mensen werken. Die uit het zuiden zeggen, Ze komen er niet door.’

Uit Opgestaan van de grond, (Uitgeverij J.M. Meulenhoff, Amsterdam 2008, pag. 33-34).

 Kun je zo in één alinea een boek van 385 pagina’s goed samenvatten? Niet natuurlijk. Maar zichtbaar wordt dat Saramago een meester is in het samenvatten van structurele maatschappelijke processen, dialectisch, met herkenbare stereotypen, waarmee heel de sociale strijd van de boerenbeweging versus het feodale en patriarchale stelsel wordt samengevat. Vul de voorbeelden maar in, die de strijd voor het land, als strijd voor het leven samenvatten.

 Strijd voor de aarde, voor het vruchtbare land, voor een eerlijk inkomen. Deze thema’s kunnen ook toegepast worden op het heden. Het draaide in de strijd voor vrijheid, voor vrijwording om de grond die de basis vormt van voedsel, de voedselketen, de macht en supermacht verdeeld over groepen, identiteiten en volkeren. In zijn boek duidt Saramago alle aspecten van de beweging voor vrijheid aan, concreet met betrekking tot de arme boerenarbeiders in Portugal en Spanje. En hun gezinnen.

            Maar óók: daar waar de vrijheid en productiemogelijkheden groeien ontstaat als resultaat ook het groeiend verschil, zoals van de machthebbers die zich losgemaakt hebben van het reële leven en overmatig profiteren van de opbrengsten. Waar rijkdom ontstaat, ontstaat parallel ook de tegenspraak, belichaamd door de profiteurs die het volk wegduwen. En dat is zo tot op de dag van vandaag. Schaarste en ongelijkheid dragen het onderliggende conflict. Zo, als structuur gezien ontstaan bij nieuwe schaarsten nieuwe machthebbers. Die trachten een deel van de productieve grond te beheersen, inclusief de arbeiders, op het land en in de fabriek.

Nieuwe tijd, nieuwe macht, tegenover democratische verworvenheden. De aarde, de rijke grond, van wie is die? Die vraag zit verstopt in het hedendaagse grijpen van de macht. Zie Rusland, dat de Oekraïense grond wil bemachtigen. In de nationalistische inzet spreekt men zelfs over heilige grond, de kerk moet een blijvende ideologie presenteren, een stabiliserend verhaal over de heiligheid van de grond, een religieus thema voor het aardse tranendal, een ideologie die het land inclusief haar voorgeschiedenis en machtsdelingen tracht te beheersten. Het speelt of speelde in vele of alle culturen.

 En nog steeds. Zie de machtswellust van de vroege Russische tsaren. Concreet gaat het om de grond in de strijd tussen Rusland en Oekraïne. Concreet was ook de welbewuste ideologie van sommige Zionisten aan het einde van de Tweede Wereldoorlog. Zij propageerden de verovering van het Palestijnse land. Grond = fundering van de macht, een basis om dat fundament verder te laten groeien.

Tot op de dag van vandaag. Dat maakt de eerlijke verdeling tussen de optredende groepen en staten zo moeilijk, of zelfs onmogelijk. De verhalen van andere groepen of identiteiten worden niet herkend en daarom verworpen. Bij nieuwe conflicten zullen vergelijkbare structuren herkenbaar worden. De strijd om de grond is de strijd om de macht. Vice versa. Bij de strijd om grondstoffen speelt dat over de hele wereld mee. Deze machtsstrijd kan de ecologische strijd enorm blokkeren. Het vraagt om democratische tegenmacht, de noodzaak van een sterke Volkerenbond, een Sterkere Verenigde Naties.

 Wat laat de literatuur zien?  Bij het citaat uit Saramago? Het voorbeeld laat de verknoping van arbeid, vrijheid, macht, bezit en grondstoffen zien. Duurzaamheid moet dan ook samengaan met vrijheid, democratie, eerlijkheid etc. Noem het hele verhaal maar dat nu speelt en we kunnen  herkennen in Saramago’s voorbeeld.

            Wat maakt de onderliggende structuur zo taai, de totaal buitensporige inzet van duizenden levens van jonge mensen, jongens en meisjes? Macht en grond. Dat zal menig milieuactivist of politiek activist ook kunnen herkennen. Zie nu de bombardementen van Israël op Gaza. Die komen óók neer op zo’n verwoesting dat Israël er bezit van kan nemen. Bezit van platgegooide aarde, die geen boer of een andere natie zonder geweld terug kan pakken.

 Saramago’s boek heet: ‘Opgestaan van de grond’. Het is – behalve een mooi geschreven boek – een rijk inzicht bij de analyse van de eenheid van grond, mensen en macht. Mensen en macht. Het lijken twee onvergelijkbare grootheden. Maar de structuur van beheersing van land en grond is in beide sterk aanwezig. Het gaat om veel meer dan om ethiek in het algemeen!

 STOP de OORLOGEN

                   

 

                                                        

 Naschrift 1 december 2023: Zojuist schreven de media dat Israël vooraf op de hoogte was van de militaire acties van Hamas. Dat betekent dat die gestopt hadden kunnen worden. Dat dit niet is gebeurd betekent dat willens en wetens gekozen is het Palestijnse volk op te offeren, onder meer om hun land te kunnen inpikken. Een grove oorlogsmisdaad.